Perspektywy dla polskiego budownictwa są bardzo dobre. Najnowszy raport Deloitte „Global Powers of Construction 2025” wskazuje, że Polska ma należeć do najszybciej rosnących rynków budowlanych w Europie. Jeszcze większe wrażenie robi jednak skala inwestycji, które znajdują się już w realizacji lub są dopiero planowane.

Według SPECTIS Construction Market Experts wartość 4 000 największych realizowanych i planowanych inwestycji budowlanych w Polsce sięga 2 bln zł. Około 360 mld zł przypada na projekty będące już w realizacji, natomiast aż 1,64 bln zł to inwestycje pozostające na etapie przetargów, planowania i koncepcji.

Energetyka, sieci, kolej, drogi, offshore, obronność, Port Polska (CPK), a w dalszej perspektywie również energetyka jądrowa – skala projektów stwarza ogromną szansę dla całego sektora.

Pojawia się jednak pytanie, o którym mówi się zdecydowanie rzadziej: czy firmy, które mają zrealizować te inwestycje, będą miały wystarczającą płynność finansową?

Wielkie inwestycje wymagają nie tylko finansowania, ale też kapitału obrotowego

Dyskusja o wielkich projektach infrastrukturalnych koncentruje się zazwyczaj na ich wartości, źródłach finansowania i harmonogramach. Tymczasem pomiędzy zabezpieczeniem finansowania inwestycji a jej faktycznym wykonaniem znajduje się cały ekosystem przedsiębiorstw.

Za każdym dużym kontraktem stoi bowiem rozbudowany łańcuch podwykonawców i dostawców, w znacznej części składający się z małych i średnich przedsiębiorstw.

To właśnie te firmy muszą na bieżąco finansować:

• zakup materiałów,
• wynagrodzenia pracowników,
• sprzęt i usługi,
• koszty operacyjne związane z realizacją kontraktów.

Wydatki pojawiają się na bieżąco. Zapłata za wykonaną pracę – często znacznie później. Im szybciej rośnie portfel zamówień, tym większe może być więc zapotrzebowanie przedsiębiorstwa na kapitał obrotowy.

Wzrost zamówień może zwiększać presję na płynność

Duża liczba nowych inwestycji to dla branży budowlanej ogromna szansa. Jednocześnie szybki wzrost skali działalności może być szczególnie wymagający dla mniejszych podmiotów.

Firma może mieć kontrakty, pracowników i potencjał do realizacji kolejnych zleceń, a mimo to napotkać barierę wynikającą z czasu oczekiwania na pieniądze za już wykonaną pracę.

Problem staje się szczególnie istotny, gdy przedsiębiorstwo jednocześnie realizuje kilka projektów. Kolejne zamówienia oznaczają kolejne wydatki, które trzeba ponieść przed otrzymaniem należności z wcześniejszych faktur.

W takiej sytuacji wzrost biznesu sam w sobie zwiększa zapotrzebowanie na gotówkę.

Dostęp do finansowania MŚP może być barierą

Nie wszystkie przedsiębiorstwa uczestniczące w łańcuchu realizacji dużych inwestycji mają taki sam dostęp do finansowania.

Część mniejszych podwykonawców i dostawców ma ograniczone możliwości pozyskiwania finansowania bankowego, szczególnie gdy wartość zamówień szybko rośnie. Jednocześnie muszą posiadać środki pozwalające realizować zobowiązania wynikające z nowych kontraktów.

Dlatego przy inwestycjach o wartości 2 bln zł warto patrzeć na płynność znacznie szerzej niż wyłącznie z perspektywy inwestora czy generalnego wykonawcy.

Stabilność finansowa całego łańcucha dostaw staje się warunkiem sprawnej realizacji inwestycji.

Płynność podwykonawców to także ryzyko generalnego wykonawcy

Problemy z płynnością pojedynczego podwykonawcy nie zawsze pozostają jego indywidualnym problemem.

Jeżeli firma realizująca część kontraktu nie ma środków na materiały, wynagrodzenia czy bieżącą działalność, konsekwencje mogą pojawić się na kolejnych etapach realizacji projektu.

Dlatego zarządzanie płynnością dostawców i podwykonawców można traktować również jako element zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw.

Dla dużych przedsiębiorstw oznacza to zmianę perspektywy. Termin płatności przestaje być wyłącznie pozycją w polityce finansowej. Może stać się narzędziem stabilizowania partnerów, od których zależy terminowe wykonanie kontraktu.

Przyspieszone płatności jako źródło kapitału obrotowego

Jednym ze sposobów poprawy dostępu MŚP do kapitału obrotowego są przyspieszone płatności za zatwierdzone faktury.

Mechanizm jest prosty: dostawca lub podwykonawca nie musi czekać do standardowego terminu zapłaty. Może zdecydować się na wcześniejsze otrzymanie należności w zamian za ustalone skonto.

W takim modelu firma zyskuje szybszy dostęp do środków pochodzących z już wykonanej pracy. Może wykorzystać je do finansowania kolejnych materiałów, wynagrodzeń czy nowych zleceń.

Dla dużego odbiorcy wcześniejsze płatności mogą z kolei oznaczać możliwość aktywnego wykorzystania własnych nadwyżek finansowych lub wolnego limitu kredytowego, a jednocześnie wsparcie stabilności kluczowych partnerów.

Jak Cashy wspiera płynność w budownictwie?

Na platformie Cashy działa już blisko 1 500 firm z sektora MŚP. Współpraca z dużymi przedsiębiorstwami budowlanymi pokazuje, jak istotna staje się dziś płynność nie tylko samego generalnego wykonawcy, ale także jego dostawców i podwykonawców.

Cashy umożliwia dużym firmom udostępnienie kontrahentom cyfrowego programu przyspieszonych płatności. Dostawca może zdecydować, kiedy potrzebuje wcześniejszej zapłaty, zaakceptować koszt w formule skonta i uzyskać szybszy dostęp do należnych środków.

W ten sposób kapitał obrotowy może trafiać tam, gdzie jest potrzebny do dalszej realizacji kontraktów.

2 bln zł inwestycji to również test dla łańcuchów dostaw

Skala planowanych inwestycji stwarza przed polskim budownictwem ogromne możliwości. Jednak powodzenie tych projektów będzie zależeć nie tylko od dostępności środków na ich uruchomienie.

Równie istotna będzie kondycja finansowa tysięcy przedsiębiorstw odpowiedzialnych za ich faktyczne wykonanie.

Dlatego obok pytania: „Skąd pozyskamy 2 bln zł na inwestycje?” warto postawić drugie: „Skąd tysiące dostawców i podwykonawców wezmą kapitał obrotowy potrzebny do ich realizacji?”

Bo przy takiej skali inwestycji płynność finansowa MŚP przestaje być wyłącznie problemem poszczególnych przedsiębiorstw. Staje się jednym z warunków sprawnej realizacji całego programu inwestycyjnego.